Karın zarı kanseri (tıbbi adıyla periton kanseri), karın boşluğunu çevreleyen ve organların sürtünmeden hareket etmesini sağlayan ince zar tabakası olan periton dokusunda gelişen nadir bir kanser türüdür. Bu hastalık, hem birincil (primer) olarak doğrudan peritondan köken alabilir hem de ikincil (sekonder) olarak yumurtalık, mide veya kolon gibi organlardaki kanserlerin karın zarına yayılmasıyla ortaya çıkabilir.
Periton, karın organlarını koruyan ve onların arasında sıvı dolaşımını sağlayan hayati bir yapıdır. Bu nedenle bu bölgede oluşan bir kanser, kısa sürede çevre organları etkileyebilir. Erken teşhis edilmediğinde hastalık karın boşluğunda sıvı birikimine, organ fonksiyon bozukluklarına ve ciddi ağrılara yol açabilir.
Karın Zarı Kanserinin Nedenleri
Karın zarı kanserinin kesin nedeni tam olarak bilinmese de bazı risk faktörleri hastalığın gelişiminde rol oynar:
- Yumurtalık veya mide kanseri öyküsü
- Genetik yatkınlık (özellikle BRCA1 ve BRCA2 mutasyonları)
- Endometriozis veya kronik karın içi iltihaplar
- İleri yaş ve menopoz dönemi
- Uzun süreli sigara kullanımı ve zararlı kimyasallara maruz kalma
Bazı vakalarda ise hiçbir risk faktörü bulunmaz; hastalık tamamen tesadüfen yapılan görüntüleme testlerinde saptanabilir.
Karın Zarı Kanseri Belirtileri
Bu kanser türü sinsi seyrettiği için erken evrelerde genellikle belirti vermez. Ancak ilerleyen dönemlerde aşağıdaki semptomlar görülebilir:
- Karın şişliği ve gerginlik: Karın boşluğunda sıvı birikimi (asit) nedeniyle belirgin bir şişlik oluşur.
- Karın ve sırt ağrısı: Tümör büyüdükçe sinir uçlarına ve organ yüzeylerine baskı yapar.
- İştahsızlık ve bulantı: Sindirim sisteminin baskı altında kalması mide bulantısı ve erken doyma hissi yaratır.
- Kilo kaybı ve halsizlik: Vücut enerjisini hızla kaybeder.
- Bağırsak alışkanlıklarında değişim: Kabızlık, ishal veya gaz sıkışması gibi belirtiler görülebilir.
- Adet düzensizliği veya menopoz benzeri belirtiler: Özellikle kadın hastalarda hormonal etkiler nedeniyle ortaya çıkabilir.
Bu belirtiler genellikle ilerleyen evrelerde daha şiddetli hissedilir. Ancak karın şişliği ve iştahsızlık gibi küçük değişiklikler bile erken tanı açısından önemlidir.
Tanı Nasıl Konulur?
Karın zarı kanseri tanısı, klinik bulgularla birlikte laboratuvar ve görüntüleme yöntemleriyle desteklenir. Tanıda genellikle şu adımlar izlenir:
- Fizik muayene ve ultrasonografi (USG): Karın bölgesinde sıvı birikimi ya da kitle varlığı araştırılır.
- Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Manyetik Rezonans (MR): Karın içi yapıların ayrıntılı incelenmesini sağlar.
- Kan testleri: Özellikle CA-125 tümör belirteci, karın zarı ve yumurtalık kökenli kanserlerde yüksek çıkabilir.
- Biyopsi: Şüpheli dokudan alınan örnek, mikroskop altında incelenerek kesin tanı konur.
- Laparoskopi: Gerekli durumlarda, karın içine yerleştirilen kamera ile doğrudan gözlem yapılabilir.
Bu yöntemlerin birlikte değerlendirilmesi, hem kanserin türünü hem de evresini netleştirir.
Karın Zarı Kanseri Tedavisi
Tedavi planı hastalığın evresine, hastanın genel durumuna ve yayılım derecesine göre belirlenir. Genellikle cerrahi, kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerin kombinasyonu uygulanır.
- Cerrahi: Erken evrelerde tümör dokusu tamamen çıkarılabilir. Yumurtalık veya rahim kaynaklı periton kanserlerinde, ilgili organların da alınması gerekebilir.
- Kemoterapi: Kanser hücrelerini yok etmek veya büyümeyi durdurmak amacıyla kullanılır. Bazı vakalarda cerrahi sonrası tekrarlama riskini azaltmak için uygulanır.
- HIPEC (Sıcak Kemoterapi): Cerrahi sonrası karın boşluğuna ısıtılmış kemoterapi ilacı verilerek doğrudan kanser hücrelerinin hedef alınmasını sağlar.
- Radyoterapi ve palyatif bakım: Gelişmiş evrelerde ağrı kontrolü ve yaşam kalitesini artırmak için uygulanır.
Tedavi sürecinde hastaların beslenmesi, bağışıklık sistemini destekleyecek şekilde planlanmalıdır. Yüksek proteinli, vitamin ve mineral açısından zengin gıdalar tercih edilmelidir.
Erken Teşhisin Önemi
Karın zarı kanseri genellikle geç belirti verdiği için erken tanı hayati önem taşır. Erken teşhis edilen vakalarda cerrahi başarı oranı artar ve uzun dönem yaşam süresi önemli ölçüde uzar. Özellikle genetik risk taşıyan bireylerin düzenli olarak tarama testleri yaptırması önerilir.
Erken fark edilen karın zarı kanseri, uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Bu nedenle karın bölgesinde sürekli şişlik, ağrı veya kilo kaybı gibi durumlar ciddiye alınmalıdır.
Karın zarı kanseri, nadir görülse de etkileri bakımından ciddi bir hastalıktır. Belirtilerin erken fark edilmesi ve düzenli doktor kontrolleri, tedavi başarısında belirleyici rol oynar. Uzman bir onkolog tarafından planlanan kişisel tedavi süreciyle hem yaşam süresi hem de yaşam kalitesi artırılabilir.
Daha fazla bilgi için Kürşat Karadayı’nın adresini ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca Instagram hesabından takip ederek gelişmeleri takip edebilirsiniz.